Lustro w stylu Art Deco – jak czytać geometrię ramy i tafli?

Na rogach włoskiego lustra linia załamuje się pod kątem prostym. Chwilę dalej rama przechodzi w spiralę, a nad taflą rozkładają się wachlarze liści. Z bliska widać bogaty ornament. Z kilku kroków dominuje prostokąt. To dobre ćwiczenie w patrzeniu na lustro w stylu Art Deco. Warto sprawdzić, co zauważamy najpierw i jak ten obraz zmienia się pod innym kątem.

Art Deco przed i po wystawie paryskiej w 1925 roku

Paryska wystawa sztuk dekoracyjnych i przemysłowych w 1925 roku była ważnym momentem dla Art Deco. Wiele pomysłów dojrzewało wcześniej. Toaletka Émile’a-Jacques’a Ruhlmanna ze zbiorów Victoria and Albert Museum powstała między 1919 a 1923 rokiem. Na papierośnicy Gérarda Sandoza z około 1929 roku, również w zbiorach V&A, rytm geometrycznych pól stał się dekoracją niewielkiego przedmiotu codziennego użytku.

Art Deco czerpało także z wcześniejszych stylów. Jak pokazuje V&A, jego projektanci korzystali między innymi z bardziej geometrycznej odmiany secesji. W jednym przedmiocie można więc spotkać motyw roślinny i wyraźną siatkę prostych linii. Przy oglądaniu ramy warto najpierw dostrzec układ zdobień, a dopiero potem przyjrzeć się samym motywom.

Jak narożniki porządkują ornament?

Spójrz najpierw na cztery rogi lustra. Każdy ma meander, czyli wzór z linii załamującej się pod kątem prostym. Te narożniki zamykają kompozycję i prowadzą wzrok po obwodzie. Między nimi powtarzają się woluty i palmety. Spirale łagodzą przebieg linii, a wachlarzowo ułożone liście wyznaczają kolejne akcenty. Zestawienie tak różnych kształtów jest czytelne, bo elementy powracają w podobnej kolejności po obu stronach tafli.

To późniejsza włoska reprodukcja z odlewaną mosiężną ramą. Pokazuje, jak projekt nawiązuje do Art Deco, pozostawiając miejsce na klasyczne zdobienia. Przy porównywaniu różnych opraw warto skupić wzrok na samym obrysie. Czy wzór ma wyraźną oś? Czy ornament powtarza się w regularnych odstępach? Zobacz lustra w różnych typach ram.

Co faza robi z odbiciem?

Faza to ukośnie oszlifowane obrzeże tafli. W tym lustrze szlif jest wielostopniowy. Gdy stoisz na wprost, środkowe pole daje czytelne odbicie, a na skraju widzisz węższe pasma. Zrób krok w bok. Na ukośnych płaszczyznach pojawią się inne fragmenty otoczenia, a na odlewach zmieni się układ jasnych i ciemnych miejsc. Tafla i rama reagują na ten sam ruch na dwa różne sposoby.

Jeśli chcesz wyeksponować ten efekt nad konsolą, sprawdź wieczorem dwa ustawienia światła. Skieruj światło raz w stronę ściany przy ramie, a raz bliżej tafli. Z miejsca, z którego zwykle patrzysz na lustro, zobaczysz, czy w odbiciu pojawia się źródło światła i czy nadal widać szczegóły ramy. Wybierz ustawienie, w którym szlif jest widoczny, a odbicie nie razi. Zobacz kinkiety do bocznego oświetlenia.

Zobacz ramę i szlif z bliska

W galerii oferty zacznij od zdjęcia narożnika z meandrem, a potem porównaj je z ujęciem całego lustra. Widać wtedy, jak jeden detal zmienia odbiór ramy. Obejrzyj włoskie lustro w stylistyce Art Deco.