Lwy w renesansie. Co oznaczały i dlaczego zdobiły meble?

2026-11-12 16:15:00

Jedna łapa spoczywa na tarczy, inna podtrzymuje ciężką skrzynię. W renesansie lew mógł być znakiem miasta albo częścią mebla. Żeby zrozumieć, co robi w danym miejscu, warto spojrzeć na to, co trzyma i gdzie go umieszczono. Dobrze widać tę różnicę, gdy zestawi się florencką rzeźbę Donatella z drewnianym wspornikiem neorenesansowego kredensu.

Rzeźbiony lew z wysuniętymi łapami pod nadstawą neorenesansowego kredensu

Lwi wspornik pod przeszkloną nadstawą kredensu z przełomu XIX i XX wieku.

Lew z lilią był znakiem Florencji

We florenckim Bargello znajduje się Marzocco Donatella, rzeźba z początku XV wieku. Siedzący lew opiera łapę na tarczy z lilią Florencji. To właśnie tarcza pozwala odczytać, czyją siłę i godność wyraża ta figura. Lew był znakiem miasta, a artyści nadawali mu różne formy w zależności od miejsca i przeznaczenia dzieła. Lwy Florencji w opracowaniu MUS.E.

Jak lwia łapa trafiła pod skrzynię?

W renesansowym meblarstwie motyw lwa mógł być częścią podpory. W publikacji Metropolitan Museum of Art pokazano włoski projekt skrzyni z XVI wieku, w którym lwie łapy przechodzą w liście akantu. Projektant wykorzystał ornament w miejscu, gdzie noga łączy się z narożnikiem skrzyni. Wystarczy przyjrzeć się temu połączeniu, żeby zobaczyć, jak motyw zwierzęcy porządkuje formę mebla. Projekt skrzyni w katalogu The Met, ilustracja 140.

Co robi lew na tym neorenesansowym kredensie?

Na naszym kredensie z przełomu XIX i XX wieku widać całą figurę, od wysuniętych łap po grzywę i pysk. Dwa lwy umieszczono po bokach otwartej wnęki, tuż pod witryną. W tej pozycji wyglądają, jakby dźwigały nadstawę. Skręcone liście wypełniają przestrzeń za sylwetką lwa. Z przodu najlepiej widać parę wsporników i ich symetrię, a z boku głębokość ręcznej rzeźby.

To przykład, jak neorenesans sięgał po dawne formy. Przy oglądaniu innych antycznych kredensów i bufetów warto porównać, gdzie snycerz umieścił motyw zwierzęcy. Na drzwiach tworzy scenę do oglądania z bliska, przy podstawie albo pod nadstawą podkreśla układ całej bryły.

Jak odczytać motyw lwa na dawnym meblu?

Najpierw spójrz, co lew trzyma i gdzie go umieszczono. U Marzocco Donatella wskazówką jest tarcza z lilią, która wiąże figurę z Florencją. Przy rzeźbie na drzwiach warto podobnie przyjrzeć się przedmiotom i znakom towarzyszącym zwierzęciu. Na nodze albo wsporniku więcej mówi jego położenie. Łapy przy podstawie podkreślają oparcie mebla, a figura umieszczona pod nadstawą sprawia wrażenie, że dźwiga jej ciężar.

Na naszym kredensie dwa lwy ustawiono symetrycznie po bokach otwartej wnęki. Z przodu widać, jak ujmują blat i kierują wzrok ku witrynie. Na zbliżeniu można prześledzić układ wysuniętych łap, grzywy i liści za tułowiem. Takie ustawienie pozwala odczytać lwy jako dekoracyjne wsporniki kojarzące się z siłą. Z samej rzeźby trudno wyprowadzić konkretną historię rodziny czy herb.

Renesans czy neorenesans? Co pokazuje nasz kredens?

Dobrym punktem odniesienia jest włoski projekt skrzyni z XVI wieku pokazany w katalogu The Met. Tam motyw ogranicza się do lwich łap u podstawy, połączonych z liśćmi akantu. W naszym kredensie datowanym na przełom XIX i XX wieku widać całe lwy umieszczone wyżej, pod witryną. W obu przykładach zwierzęcy ornament podkreśla podporę, choć rzemieślnicy zastosowali go w różnych miejscach i na różnych meblach.

Przy datowaniu obejrzyj całość. W kredensie z naszej oferty spiralne kolumny, gzyms, kartusz i symetryczne wsporniki tworzą kompozycję nawiązującą do dawnych form. To pozwala mówić o stylu neorenesansowym. Przy ustalaniu wieku konkretnego egzemplarza liczą się też konstrukcja, łączenia, okucia oraz dokumenty lub ślady pochodzenia, jeśli są dostępne. Sam motyw lwa występował w różnych epokach.

Obejrzyj lwy z obu stron

W galerii kredensu znajdziesz zbliżenia lwów i widok całego mebla z kolumnami, witryną i medalionami z ptakami. Jeśli szukasz podobnej snycerki, zobacz też dawne meble z oferty Antyki.eu. Zobacz kredens neorenesansowy z rzeźbionymi lwami.

Opracowanie:Antyki.eu